Mike Nichols'ın yönettiği 1970 yapımı Catch-22, Joseph Heller'ın aynı adlı çığır açan romanından uyarlanan, savaşın absürtlüğünü kara mizahla ele alan bir film. II. Dünya Savaşı sırasında Akdeniz'deki bir adada konuşlu Amerikan bombardıman filosunda görev yapan Yüzbaşı John Yossarian'ın hikayesini izliyoruz. Yossarian, sürekli artan uçuş görevlerinden ve savaşın dehşetinden kurtulmak için tek çarenin deli olduğunu kanıtlamak olduğuna inanır. Ancak burada devreye meşhur 'Catch-22' kuralı girer: Eğer bir pilot uçuş görevlerinin tehlikeli olduğunu fark edip görev istemiyorsa, bu onun aklının yerinde olduğunu gösterir ve bu nedenle uçmak zorundadır. Deli olduğunu iddia ederek görevden muaf olmak isteyen biri ise aslında deli değildir, çünkü kendi hayatını kurtarmak istemek mantıklı bir davranıştır. Bu kısır döngü, bürokrasinin ve savaş mantığının çarpıklığını mükemmel şekilde sembolize eder.

Alan Arkin, Yossarian rolünde unutulmaz bir performans sergileyerek karakterin çaresizliğini, korkusunu ve isyanını inandırıcı bir şekilde yansıtıyor. Martin Balsam, Jon Voight, Orson Welles ve Anthony Perkins gibi oyuncuların yer aldığı geniş kadro, askeri sistemin farklı yüzlerini temsil eden karakterleri hayata geçiriyor. Nichols'ın yönetimi, romanın karmaşık, zaman atlamalı yapısını görsel bir dille aktararak, izleyiciyi Yossarian'ın paranoyak ve kaotik dünyasına çekiyor. Savaş sahneleri ile ofis bürokrasisinin iç içe geçtiği anlatım, şiddetin sıradanlaşması ve insan doğasının ikiyüzlülüğü üzerine keskin bir eleştiri sunuyor.

Catch-22, sadece bir savaş filmi değil, aynı zamanda modern dünyada bireyin sistem karşısındaki çaresizliğini anlatan zamansız bir eser. Mizah ve trajediyi dengeli bir şekilde harmanlayan film, izleyiciyi hem güldürüyor hem de düşündürüyor. Görsel estetiği, diyalogları ve derin alt metniyle sinema tarihinde özel bir yere sahip olan bu klasik, özellikle kara mizah ve hiciv sevenler için mutlaka izlenmesi gereken bir başyapıt. Türkçe dublaj seçeneği ile de erişilebilir olan film, 1970'lerin sinemasına ilgi duyanlar için de önemli bir referans noktası.